Over opvoeden

Opvoeden is een veel besproken onderwerp. Er wordt veel over gezegd en geschreven. Logisch, want als er een uitdagende, moeilijke taak is, is het wel het op de juiste manier groot brengen van kinderen. Ze zijn geen dag hetzelfde en naarmate de leeftijd vordert veranderen de houding en de eisen tegenover de ouders. Veel ouders hebben moeite om het tempo bij te benen waarin dit gebeurt. Op zich hoeft dit niet ernstig te zijn en komt het allemaal vanzelf op z’n pootjes terecht. Toch zitten heel wat ouders met vragen die niet zo eenvoudig te beantwoorden zijn. Of hun kind verandert zo snel dat een ouder of beide ouders zich geen houding tegenover hun kinderen weten te geven.

En veel mensen die beroepshalve veel met jongeren te maken hebben, zoals begeleiders, kinder –en gezinstherapeuten en gezinscoaches hebben het tempo waarmee jongeren veranderen de laatste 30 jaar flink omhoog zien gaan. En met deze tempoversnelling gingen veel ijzeren waarheden en tegeltjeswijsheden over het opvoeden over boord. Is het dan zo verwonderlijk dat veel ouders kleine, dan wel grote problemen ondervinden bij het communiceren met hun puberende tieners? In de eerste plaats moet je als ouder en begeleider in het oog houden dat er altijd problemen met jongeren bestaan hebben en dat deze problemen er tot op zekere hoogte ook altijd zullen zijn. Veel van deze problemen zijn ook altijd voor ouders moeilijk te behandelen geweest. Er bestaan simpelweg geen ouders en opvoeders die nog nooit een probleem met hun zoon of dochter hebben of hebben gehad. Maar soms lijkt het alsof de ‘grote’ problemen tegenwoordig de overhand krijgen en talrijker worden. Zeker als je de kranten bekijkt of naar het nieuws op TV kijkt. Gedeeltelijk is dit waar. Veel van deze problemen ontstaan vaak door een mix van factoren als groepsdruk, een grotere verkrijgbaarheid van genots en roesmiddelen, een groter bestedingspatroon als het op geld aankomt en onmacht en onkunde op opvoedkundig vlak. Bij veel jongeren zijn deze problemen echter van voorbijgaande aard. Slechts een klein gedeelte van deze jongeren komt (tijdelijk) terecht in de verslavingszorg.

Toch kunnen de problemen bij de overige jongeren, ook al zijn deze tijdelijk of niet zo groot, voor irritatie en problemen in het gezin zorgen. Ouders kunnen gaan twijfelen of ze de opvoeding wel goed aanpakken. En lopen als gevolg daarvan met vragen rond. Steeds meer van deze ouders vinden hun weg naar gezinstherapeuten en coaches. Vaak blijken de meeste problemen redelijk eenvoudig op te lossen door nieuwe inzichten en ideeën aan te kaarten en eens goed met elkaar in gesprek te gaan. En er zijn voor therapeuten en coaches ook steeds meer hulpmiddelen beschikbaar die direct zijn toe te passen in de praktijk.

Hierbij kun je denken aan boeken met professioneel ontwikkelde methoden en rubrieken op websites tot kaart en spellen als Het opvoedingsspel of Het familiespel. Het ter beschikking komen van deze hulpmiddelen teneinde coaches en andere begeleidenden, opvoeders en jongeren een handvat te bieden en gezamenlijk een antwoord op verschillende problemen en vragen te zoeken, is zeker toe te juichen. Veel problemen kunnen hierdoor opgelost, opgehelderd en vaak zelfs voorkomen worden en de hulpmiddelen kunnen bijdragen aan een groter wederzijds begrip tussen jongeren en hun ouders. De armslag van gezinstherapeuten en coaches is ook veel groter door het inzetten van direct toepasbare hulpmethoden. Natuurlijk worden problemen met jongeren hiermee niet uitgebannen. Het percentage ouders en jongeren dat meer begrip voor elkaar hebben en beter met elkaar communiceren neemt echter wel toe. En er van uitgaande dat het tempo waarmee jongeren hun eigen identiteit ontdekken en claimen de komende jaren alleen maar gaat versnellen, is dat alleen maar pure winst.